زمان تقریبی مطالعه: 8 دقیقه

حفظ وزن ایده آل و جلوگیری از افزایش مجدد وزن، معمولاً در دراز مدت روی می دهد. با این حال، استفاده از دارو در کوتاه مدت برای برخی افراد می تواند گزینه مناسبی باشد. با اینکه معمولاً اثرات جانبی داروهای کاهش وزن، ملایم و غیر شدید است، اما گاهی اوقات این داروها می توانند اثرات نامطلوب زیادی ایجاد کنند. که در بخشی از این مقاله به بررسی این موارد می پردازیم.

به یاد داشته باشید که داروها نمی تواند راه حلی همه جانبه برای اضافه وزن باشند. استفاده از داروهای کاهش وزن باید با فعالیت های فیزیکی و نیز رژیم غذایی بهتر همراه گردد تا وزن مناسب در طولانی مدت حفظ شود.

آیا من به داروهای کاهش وزن نیاز دارم؟

استفاده از داروهای کاهش وزن تجویزی برای درمان اضافه وزن، می تواند گزینه خوبی برای این افراد باشد:

• افرادی که از شاخص توده بدنی (BMI) آنها عدد ۳۰ یا بیشتر است و هیچگونه مشکلات مربوط به چاقی ندارند.

• افرادی که از شاخص توده بدنی آنها عدد ۲۷ یا بالاتر است و از مشکلات مربوط به چاقی نظیر دیابت یا فشارخون بالا رنج می برند.

%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C %D9%84%D8%A7%D8%BA%D8%B2%DB%8C 2 - مزایا و معایب داروهای لاغری

انواع مختلف داروهای کاهش وزن

اکثر داروهای کاهش وزنی که امروزه از سوی اداره غذا و داروی ایالات متحده (FDA) تایید شده اند، برای استفاده در کوتاه مدت (یعنی چند هفته یا ماه) می باشند.

یک دسته از این داروها «سرکوب کننده اشتها» (appetite supperssant) نام دارد. این داروها معمولاً به شکل قرص یا کپسول هایی هستند که محتویات آنها به تدریج و در طول زمان کم کم آزاد می شود. داروهای سرکوب کننده اشتها را می توان با تجویز پزشک یا بدون آن مصرف نمود. یک نمونه بسیار رایج از داروهای سرکوب کننده اشتها، فنترمین (phentermine) است.

زنیکال

دسته دیگر داروهای کاهش وزن، جلوگیری کننده از جذب چربی (fat absorption inhibitor) است. زنیکال (Xenical) یکی از این داروهاست که مجوز مصرف را از سوی FDA در ایالات متحده دریافت کرده است. زنیکال از جذب حدود سی درصد از چربی های دریافتی بدن جلوگیری می کند. امروزه زنیکال با نام تجاری Alli به فروش می رسد.

زنیکال تنها داروی کاهش وزن است که برای استفاده بلند مدت افراد بسیار چاق مورد تایید قرار گرفته است. با این حال، سلامت و تاثیر گذاری آن در بازه زمانی بیش از دو سال هنوز تایید نشده است. همچنین داروهای دیگری نیز برای کاهش وزن ساخته شده اند که برخی از آنها در آینده ای نزدیک در دسترس عموم قرار خواهند گرفت.

داروهای سرکوب کنند اشتها چگونه موجب کاهش وزن می شوند؟

داروهای سرکوب کننده اشتها باعث می شود که بدن احساس سیری کرده و گرسنگی را حس نکند. این داروها با افزایش سروتنین و کتکولامین (catecholamine) موجب کاهش اشتها می شوند. سروتنین و کتکولامین هورمون هایی هستند که در مغز تولید شده و بر خلق و خو و اشتها تاثیر می گذارند.

داروهای جلوگیری کننده از جذب چربی چگونه سبب کاهش وزن می شوند؟

داروهای جلوگیری کننده از جذب چربی، جلوی تجزیه و جذب چربی های حاصله از غذاهای خورده شده را می گیرد. این چربی جذب نشده از طریق مدفوع از بدن دفع می گردد.

%D9%85%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%A7 %D9%88 %D9%85%D8%B9%D8%A7%DB%8C%D8%A8 %D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C %D9%84%D8%A7%D8%BA%D8%B1%DB%8C 2 - مزایا و معایب داروهای لاغری

آیا داروی زنیکال واقعاً موثر است؟

به طور کلی، داروی زنیکال تا حدودی موثر است و در بازه زمانی یک ساله منجر به کاهش وزن ۵ تا ۶ کیلویی می شود که نسبت به سایر روش های غیر دارویی کارایی مطلوبی شمرده می شود. در شش ماه نخست، بیشترین میزان کاهش وزن روی می دهد.

مصرف داروهای کاهش وزن می تواند جلوی برخی از مشکلات ناشی از کاهش وزن در افرادی که اضافه وزن دارند را بگیرد. بااین حال هنوز پژوهشی برای مطالعه اثرات این داروها در بازه طولانی مدت وجود ندارد.

خطرات تجویز داروهای کاهش وزن

اگر بخواهیم اثرات دراز مدت داروهای کاهش وزن را برای چاقی مطالعه کنیم، باید در مورد این خطرات بالقوه با پزشک مشورت نماییم.

اعتیاد

امروزه، همه داروهای کاهش وزن (البته به استثنای زنیکال) جزو مواد با ویژگی اعتیادآوری هستند هستند. این بدان معناست که پزشکان به هنگام تجویز این داروها باید محدودیت های خاصی را مد نظر داشته باشند زیرا این داروها ممکن است اعتیاد آور باشند.

افزایش مقاومت بدن در برابر دارو

در بسیاری از افراد پس از شش ماه، حتی با مصرف مداوم دارو با هم وزن به حالت اولیه باز می گردد. این امر این نگرانی را بر می انگیزاند که فرد نسبت به دارو مقاومت پیدا کرده است. با این حال هنوز مشخص نیست که آیا دلیل این بازگشت به حال اول، ایجاد مقاومت است یا اینکه دارو به حداکثر حد تاثیر گذاری خود رسیده است.

اثرات جانبی

اکثر اثرات جانبی داروهای کاهش وزن ملایم هستند (با اینکه ممکن است نامطلوب باشند) و معمولاً همراه با انطباق بدن با این داروها، از این اثرات نامطولب کاسته می شود. اثرات بسیار شدید یا حتی مرگ آور این داروها به ندرت گزارش شده است.

%D9%85%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%A7 %D9%88 %D9%85%D8%B9%D8%A7%DB%8C%D8%A8 %D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C %D9%84%D8%A7%D8%BA%D8%B1%DB%8C 1 - مزایا و معایب داروهای لاغری

عوارض جانبی داروهای کاهش وزن

بسیاری از داروهای سرکوب کننده اشتها به عنوان درمان کوتاه مدت برای افراد چاق مورد استفاده قرار می گیرد. نه تنها اثرات این داروها تنها پس چند هفته از بین می رود، بلکه ممکن است این داروها عوارض جانبی نامطلوبی هم داشته باشند. برخی از این عوارض عبارتند از:

• افزایش ضربان قلب

• افزایش فشار خون

• عرق کردن زیاد

• یبوست

• بی خوابی

• تشنگی زیاد

• احساس منگی

• خواب آلودگی

• گرفتگی بینی

• سردرد

• اضطراب

• خشکی دهان

عوارض جانبی داروهای کاهش وزن

پیچش معده، باد معده، مدفوع روغنی، افزایش تعداد دفعات اجابت مزاج، و ناتوانی در کنترل اجابت مزاج. این عوارض جانبی معمولاً غیر شدید و موقتی هستند ولی ممکن است با خوردن غذاهایی که محتوای چربی زیادی دارد تشدید شود. افرادی که قصد آغاز مصرف زنیکال را دارند باید قبل از آغاز این روند، رژیم غذایی خود را به نوع کم چرب (یعنی دریافت کمتر از سی درصد از کل کالری از چربی دریافتی) تغییر دهند.

از آنجایی که زنیکال موجب کاهش جذب برخی از ویتامین ها می شود، افرادی که زنیکال مصرف می کنند باید حداقل دو ساعت قبل از مصرف این دارو، یک قرص یا کپسول مولتی ویتامین مصرف نمایند.

%D9%84%D8%A7%D8%BA%D8%B1%DB%8C %D9%88 %D8%AA%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8 %D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%85 3 - مزایا و معایب داروهای لاغری

استفاده دراز مدت دارو

از آنجاییکه استفاده از این داروها در دراز مدت توصیه نمی گردد، بسیار مهم است که افرادی که قصد کاهش وزن دارند، در دوره کوتاهی که این داروها تاثیر گذار هستند،

تغییراتی در سبک زندگی خود به وجود آورده و به رژیم های غذایی سالم تر و البته فعالیت بدنی روی آورند. اگر می خواهید که وزن اضافه ای که از دست داده اید بازنگردد، باید به رژیم غذایی سالم و فعالیت بدنی همچنان ادامه دهید

داروهای کاهش وزن برای برخی افراد مناسب نیستند. به عنوان مثال برخی پژوهش ها اشاره بر این دارد که این دارو ها بر افراد مسن و البته بچه ها تاثیراتی نامطلوبی دارد.

تجویز داروهای کاهش وزن با پزشک

قبل از اینکه یک پزشک داروهای کاهش وزن را تجویز کند، سئوالات زیر از شما خواهد پرسید: آیا آلرژی به چیزی خاص دارید؟ آیا حامله اید یا به بچه شیر می دهید؟ چه نوع داروهای دیگری مصرف می کنید؟

همچنین وضعیت پزشکی شما نیز بر استفاده از این داروها تاثیر می نهد. اگر هر یک از وارد زیر را دارید، ان را با پزشکتان در میان بگذارید:

• دیابت

• فشار خون بالا

• بیماری قلبی

• صرع

• بیماری کلیه

• آب سیاه

• اعتیاد کنونی (یا قبلی) به مواد مخدر یا الکل

• پرکاری تیروئید

• افسردگی یا سایر بیماری های روانی

• سردردهای میگرنی که نیازمند دارو است

• برنامه ای برای انجام عمل جراحی در اینده که نیازمند بیهوشی کلی است.

• حاملگی و یا برنامه ریزی برای حاملگی

• شیر دهی به نوزاد

افرادی که برایشان سرکوب کننده اشتها تجویز شده باید آن را مطابق دستورالعمل ذکر شده مصرف کنند.از آنجایی که داروهای سرکوب کننده اشتها سبب بروز خواب آلودگی و منگی می شوند، باید قبل از رانندگی و یا انجام کارهای نیازمند توجه، با نحوه پاسخ بدن تان با این داروها آشنا شوید.

منبع: PubMed